Een review/recensie over het boek ‘De Meeste Mensen Deugen’.

Wellicht ben ik wat bevooroordeeld. Als trouw lezer van de Correspondent heb ik al vaak in de keuken van Rutger Bregman mogen kijken. Maar na het lezen van ‘De Meeste Mensen Deugen’ bleek dat journalistieke werk slechts het topje van de ijsberg. In deze recensie ga ik in op wat ik van het boek vind en wat het me heeft gebracht.

Allereerst handig om even te weten vanuit welk perspectief ik Rutger Bregman’s nieuwe werk ben gaan lezen. Ik reis al jaren de wereld over als digital nomad en werk dus terwijl ik aan het reizen ben. Met al die reizen zie je veel. Veel goeds uiteraard. Maar ook wordt je vaak verrast door een wat mindere kans van de mens. Ik heb het over plekken die zo gecommercialiseerd zijn dat écht menselijk contact onmogelijk is. Over plekken met een historie vol massa extincties. Plekken die je negatief verbazen.

Ik ben het boek ‘De Meeste Mensen Deugen’ dan ook gaan lezen met een sprankeltje hoop, een hoop dat Rutger Bregman mij zou overtuigen van het goede.

De Meeste Mensen Deugen kort samengevat

En kort samengevat, dat is gelukt. Die hoop in de mens heb ik gekregen. In het boek worden veel experimenten die ik zelf vaak aanhaalde om mijn hopeloze standpunt te beargumenteren, ontkracht. De experimenten worden opnieuw onder de loep genomen en het tegendeel wordt daarna bewezen. Het is dan ook raar om het boek te lezen. Veel van wat ik vroeger heb geleerd over de psychologie van de mens blijkt gewoonweg niet waar of verdraait te zijn. Om maar wat te noemen, het ‘Stanford Prison Experiment’ bleek ronduit gemanipuleerd te zijn. Evenals ‘The Shock Experiment’ (met die man in de witte jas en te hoge voltages) een verkeerde conclusie zou hebben getrokken. Vul dat aan met een nieuw verhaal over ‘Het Paaseiland’, ‘De Evolutietheorie’ en ‘De Wereldoorlogen’ en je hebt na het lezen van ‘De Meeste Mensen Deugen’ een volledig ander mensbeeld.

De schrijver Rutger Bregman

Natuurlijk kun je Rutger Bregman kennen van zijn virale momenten die hij scoorde begin 2019. Maar dat zijn vaak korte gedachtes waar je het mee eens of oneens kunt zijn. In dit boek verteld hij een soort zelfde mening, maar dan met vijfhonderd pagina’s onderbouwing erbij. Bij het globaal bekijken van het boek kom je er al achter dat de bronverwijzing zo’n 42 pagina’s beslaat. En dat is dan ook in het boek zelf terug te zien. Er is zorgvuldig gedoken in onderzoeken van alle tijden. Daardoor leest het als een lang journalistiek artikel, niet voor niets het vakgebied van Rutger Bregman zelf.

Het lezen van ‘De Meeste Mensen Deugen’ is een verrijking geweest van mijn wereldbeeld. Alsof ik een nieuwe waarheid kon ontdekken zonder zelf op onderzoek uit te hoeven. Ik durf zelfs te zeggen dat het me op dagelijkse basis beïnvloed. Kijken naar ieder mens vanuit het idee dat ze het goede met je voor hebben leidt simpelweg tot anders handelen. Het geeft meer vertrouwen en laat je soms naïef zijn met een positief resultaat. Daarom vond ik in het nawoord met Rutger Bregman zijn aanbeveling ook zo mooi. Hij suggereert er altijd van uit te gaan dat iemand te vertrouwen is. Dan kan het zijn dat je vertrouwen een keer geschonden wordt. Maar dat is nog altijd vele malen beter dan dat je iedereen in de basis wantrouwt.

‘De Meeste Mensen Deugen’ is een zeer hoopgevend boek

Interessant is ook dat er in ‘De Meeste Mensen Deugen’ veel wordt verwezen naar twee richtingen in de filosofie. Aan de ene kant kun je geloven dat mensen de beschaving nodig hebben omdat het anders fout gaat. Aan de andere kant kun je geloven dat de beschaving er juist voor zorgt dat mensen zich misdragen. Het boek staat aan de laatste kant en in de laatste hoofdstukken worden daarvoor oplossingen aangedragen. De mens is van nature goed, dat is het antwoord.

Wanneer je het boek zelf gaat lezen zul je merken dat je in sommige situaties de hele wereldgeschiedenis kunt vertalen naar die situatie. Denk aan bureaucratische onzin en het uitlenen van geld zonder contract. Het bracht ons zelfs op het idee om eens na te denken over een nieuw concept koffiezaak. Eentje zonder prijzen, op donatie basis. Zodat het voor iedereen een plek is om te komen, arm of rijk. Zouden de meeste mensen daar deugen?

Mijn recensie over De Meeste Mensen Deugen

‘De Meeste Mensen Deugen’ is een nieuwe geschiedenis van de mensheid. Het haalt de waarheid boven tafel en was voor mij zeer makkelijk weg te lezen omdat het wordt onderbouwd met mooie verhalen. Geen moeilijk taalgebruik, maar gewoon begrijpelijk. Ik zou het boek dan ook aanraden als er interesse is in psychologie, filosofie of antropologie. Zowel de optimist als de pessimist. Het biedt een nieuwe realistische kijk op de wereld en die kun je als mens terugbrengen tot je alledaags handelen. Tot zover mijn recensie over ‘De Meeste Mensen Deugen’. Het boek zelf kun je hier bestellen.